Aksara Sunda

Supaya tulisan di handap teu kabaca kotak-kotak, download heula font sunda unicode, terus installkeun. Carana klik di dieu

A. AKSARA NGALAGENA

Aksara ngalagena téh lamun dina aksara latén mah minangkana aksara konsonan. Aksara ngalagena jumlahna aya 23, satiap aksara ngalagena, aslina ngabogaan vokal a. Pikeun ngarobah vokal a tina aksara ngalagena, dirobah ku mangrupa-rupa rarangkén anu jumlahna aya 13.

Aksara ngalagena dina aksara sunda anu dibakukeun téh nyaéta saperti di handap ieu

ka = ᮊ

qa = ᮋ

ga = ᮌ

nga = ᮍ

ca = ᮎ

ja = ᮏ

za = ᮐ

nya = ᮑ

ta = ᮒ

da = ᮓ

na = ᮔ

pa = ᮕ

fa = ᮖ

va = ᮗ

ba = ᮘ

ma = ᮙ

ya = ᮚ

ra = ᮛ

la = ᮜ

wa = ᮝ

sa = ᮞ

xa = ᮟ

ha = ᮠ

B.VOKAL MANDIRI

Salian aksara ngalagena, aya ogé nu disebut aksara vokal mandiri

a = ᮃ

i = ᮄ

u = ᮅ

é = ᮆ

o = ᮇ

e = ᮈ

eu = ᮉ

Conto ngalarapkeun vokal mandiri nyaeta dina kecap:

adi

=

ᮃᮓᮤ

ina

=

ᮄᮔ

ulun

=

ᮅᮜᮥᮔ᮪

éman

=

ᮆᮙᮔ᮪

otong

=

ᮇᮒᮧᮀ

ema

=

ᮈᮙ

euis

=

ᮉᮄᮞ᮪

C. RARANGKéN

Rarangkén dina aksara Sunda baku téh aya 13 rupa, kayaning: panéléng, pamepet, paneuleung, panghulu, panolong, panyuku, pamaéh, pangwisad, panglayar, pamingkal, panyiku, panyecek, jeung panyakra.

1. Panéléng, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi é. Ditulis di hareupeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

cécé

ca  ᮎ ca ᮎ

ᮎᮦᮎᮦ

néké

na ᮔ ka ᮊ

ᮔᮦᮊᮦ

kélék

ka ᮊ la ᮜka ᮊ

ᮊᮦᮜᮦᮊ᮪

méléngé

ma ᮙ la ᮜnga ᮍ

ᮙᮦᮜᮦᮍᮦ

2. Pamepet, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi e. Ditulis di luhureun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

bekel

ba ᮘ ka ᮊ la ᮜ

ᮘᮨᮊᮨᮜ᮪

derep

da ᮓ ra ᮛ pa ᮕ

ᮓᮨᮛᮨᮕ᮪

peledek

pa ᮕ la ᮜ da ᮓka ᮊ

ᮕᮨᮜᮨᮓᮨᮊ᮪

kerep

ka ᮊ ra ᮛ pa ᮕ

ᮊᮨᮛᮨᮕ᮪

3. Paneuleung, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi eu. Ditulis di luhureun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

seuneu

sa ᮞ na ᮔ

ᮞᮩᮔᮩ

deukeut

da ᮓ ka ᮊta ᮒ

ᮓᮩᮊᮩᮒ᮪

beureum

ba ᮘ ra ᮛ ma ᮙ

ᮘᮩᮛᮩᮙ᮪

beubeur

ba ᮘ ba ᮘ

ᮘᮩᮘᮩᮁ

4. Panghulu, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi i. Ditulis di luhureun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

bibi

ba ᮘ ba ᮘ

ᮘᮤᮘᮤ

siti

sa ᮞ ta ᮒ

ᮞᮤᮒᮤ

hiji

ha ᮠ ja ᮏ

ᮠᮤᮏᮤ

kiripik

ka ᮊ ra ᮛ pa ᮕka ᮊ

ᮊᮤᮛᮤᮕᮤᮊ᮪

5. Panolong, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi o. Ditulis di tukangeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

toko

ta ᮒ ka ᮊ

ᮒᮧᮊᮧ

dodol

da ᮓ da ᮓ la ᮜ

ᮓᮧᮓᮧᮜ᮪

boboko

ba ᮘ ba ᮘ ka ᮊ

ᮘᮧᮘᮧᮊᮧ

moro

ma ᮙ ra ᮛ

ᮙᮧᮛᮧ

6. Panyuku, fungsina pikeun ngarobah sora aksara ngalagena tina a jadi u. Ditulis di handapeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

suku

sa ᮞ ka ᮊ

ᮞᮥᮊᮥ

buku

ba ᮘ ka ᮊ

ᮘᮥᮊᮥ

kurupuk

ka ᮊ ra ᮛ pa ᮕ ka ᮊ

ᮊᮥᮛᮥᮕᮥᮊ᮪

dudukuy

da ᮓ da ᮓ ka ᮊ ya ᮚ

ᮓᮥᮓᮥᮊᮥᮚ᮪

7. Pamaéh (᮪), fungsina pikeun ngaleungitkeun sora tungtung atawa sora vokal dina aksara ngalagena. Ditulis di tukangeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

iteuk

i ᮄ ta ᮒ ka ᮊ

ᮄᮒᮩᮊ᮪

pendul

pa ᮕ na ᮔ da ᮓ la ᮜ

ᮕᮨᮔ᮪ᮓᮥᮜ᮪

habek

ha ᮠ ba ᮘ ka ᮊ

ᮠᮘᮨᮊ᮪

baréd

ba ᮘ ra ᮛ da ᮓ

ᮘᮛᮦᮓ᮪

8. Pangwisad (ᮂ), fungsina pikeun nambahkeun sora h di tungtung aksara ngalagena. Ditulis di tukangeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

ulah

u ᮅ la ᮜ

ᮅᮜᮂ

nikah

na ᮔ ka ᮊ

ᮔᮤᮊᮂ

bobotoh

ba ᮘ ba ᮘ ta ᮒ

ᮘᮧᮘᮧᮒᮧᮂ

talatah

ta ᮒ la ᮜ ta ᮒ

ᮒᮜᮒᮂ

9. Panglayar, fungsina pikeun nambahkeun sora r di tungtung aksara ngalagena. Ditulis di luhureun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

ubar

u ᮅ ba ᮘ

ᮅᮘᮁ

buyur

ba ᮘ ya ᮚ

ᮘᮥᮚᮥᮁ

liar

la ᮜ a ᮃ

ᮜᮤᮃᮁ

darta

da ᮓ ta ᮒ

ᮓᮁᮒ

10. Pamingkal (  ᮡ), fungsina pikeun nambahkeun engang ya. Ditulis di handapeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

gebyar

ga ᮌ ba ᮘ

ᮌᮨᮘᮡᮁ

hyang

ha ᮠ

ᮠᮡᮀ

wyata

wa ᮝ ta ᮒ

ᮝᮡᮒ

dyah

da ᮓ

ᮓᮡᮂ

11. Panyiku, fungsina pikeun nambahkeun engang l. Ditulis di handapeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

semplak

sa ᮞ ma ᮙ pa ᮕ ka ᮊ

ᮞᮨᮙ᮪ᮕᮣᮊ᮪

mémblé

ma ᮙ ma ᮙ ba ᮘ

ᮙᮦᮙ᮪ᮘᮣᮦ

taplak

ta ᮒ pa ᮕ kaᮊ

ᮒᮕᮣᮊ᮪

semplék

sa ᮞ ma ᮙ pa ᮕ ka ᮊ

ᮞᮨᮙ᮪ᮕᮣᮦᮊ᮪

12. Panyecek, fungsina pikeun ngarobah sora tungtung jadi ng. Ditulis di luhureun aksara ngalagena.

conto: diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

hayang

ha ᮠ ya ᮚ

ᮠᮚᮀ

gedang

ga ᮌ da ᮓ

ᮌᮨᮓᮀ

lahang

la ᮜ ha ᮠ

ᮜᮠᮀ

cicing

ca ᮎ ca ᮎ

ᮎᮤᮎᮤᮀ

13. Panyakra, fungsina pikeun nambahkeun engang ra. Ditulis di handapeun aksara ngalagena.

conto diwangun ku aksara ngalagena hasil akhir

cidra

ca ᮎ da ᮓ

ᮎᮤᮓᮢ

praja

pa ᮕ ja ᮏ

ᮕᮢᮏ

tibra

ta ᮒ ba ᮘ

ᮒᮤᮘᮢ

pramuka

pa ᮕ ma ᮙ ka ᮊ

ᮕᮢᮙᮥᮊ

D. ANGKA

1 = |᮱|

2 = |᮲|

3 = |᮳|

4 = |᮴|

5 = |᮵|

6 = |᮶|

7 = |᮷|

8 = |᮸|

9 = |᮹|

0 = |᮰|

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s